Groepsdynamica
Wat is groepsdynamica?

Groepen zijn in onze krijgsmacht een vanzelfsprekendheid als het gaat om taakuitvoering en opleiding. Denk daarbij aan het buddysysteem, maar ook grotere verbanden zoals o.a. squadrons/pelotons.

De 'groep' heeft grote invloed op het gedrag van de groepsleden. De groep geeft bescherming, kameraadschap, vriendschap, steun, een positief gevoel van eigenwaarde en zelfs macht. Om bij een groep te horen passen groepsleden hun gedrag aan.

  • Relatie tot leren

    Succesvol leren hangt vaak af van samenwerking binnen de groep. Leerlingen boeken betere resultaten als zij deel uitmaken van een hechte groep binnen een veilige leeromgeving.

    Het is van belang inzicht te hebben in processen die binnen een groep spelen. Pas dan kunt u deze processen bij een klas leerlingen herkennen en de groepsvorming positief beïnvloeden.


  • Verdieping

    Binnen groepen beïnvloeden leden elkaar altijd op de één of andere manier. Dit worden interactieprocessen genoemd. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen taakgerichte gedragingen en relationele gedragingen (ook wel sociaal-emotionele gedragingen genoemd).

    Naast die gedragingen bestaan in elke groep regels die bepalen welk gedrag goed of fout, beleefd of onbeleefd, toegestaan of verboden, gewenst of ongewenst is. Ze geven aan welk gedrag in deze groep normaal of abnormaal gevonden wordt.

    Deze regels heten normen en komen tot stand door een combinatie van wat de leden vanuit hun achtergrond meebrengen. De achtergrond wordt bepaald door opvoeding, scholing, opleiding en andere ervaringen uit het verleden (referentiekader).

    Groepsontwikkeling is de reeks van veranderingen in de onderlinge verhoudingen en opvattingen van een groep mensen in een bepaalde tijdsperiode.

    Deze ontwikkeling verloopt in 6 fasen:

    1. Voorfase
    2. Oriëntatiefase
    3. Machtsfase
    4. Affectiefase
    5. De fase van de autonome groep
    6. Afsluitingsfase

    Als begeleider heeft u 3 taken in het ondersteunen van het groepsvormingsproces:

    1. Het helpen ondersteunen en structureren van groepsprocessen.
    2. Het benadrukken van de waardering voor het individu in de groep.
    3. Ingrijpen in het groepsontwikkelingsproces (beïnvloeding).

    Bronnen:

    Handboek Groepsdynamica
    Jan Remmerswaal
    Team development model
    van Bruce Tuckman


  • Afbeelding groepsdynamica